Bestrijding van zwerfafval: regering gooit handdoek in ring

De vervuiler betaalt, is een prima principe dat helaas niet wordt gehanteerd voor mensen die het vertikken om blikjes, frietbakjes en sigarettenpeuken in een afvalbak te deponeren. Rotzooi op straat moet worden verwijderd door de gemeenten.

Zij berekenen de kosten vervolgens via de afvalstoffenheffing door aan alle inwoners, niet alleen aan de burgers die er een zootje van maken. Dat deugt niet.

De plannen van staatssecretaris Van Geel (milieu) om het zwerfafval te verminderen, zijn helaas weinig veelbelovend. Het valt te hopen dat de Tweede Kamer daar vandaag nog eens kritisch naar kijkt. Van Geel wil mensen die hun troep laten slingeren, stevig beboeten. Daar is principieel niets mis mee. Maar het is wel onpraktisch: het is bijzonder arbeidsintensief, wil het werken. Zelfs afvalcontroleurs op elke straathoek zijn niet genoeg voor een behoorlijke pakkans.

In zijn brief aan de Tweede Kamer rept de staatssecretaris verder van slim en effectief opruimen, intensieve samenwerking, en bewustwordingsprojecten. Mooie woorden. Maar echt concrete maatregelen, zoals een verwijderingsbijdrage of ecotaks voor de industrie die de oneindige stroom aan eenmalig verpakkingsmateriaal produceert, schuift hij voor zich uit. De 33 miljoen euro die het bedrijfsleven wil bijdragen is zelfs minder dan de 65 miljoen euro in een eerder voorstel. In ruil voor deze nog uiterst vage afspraken tussen industrie, gemeenten en het rijk, ziet Van Geel af van invoering van statiegeld op blikjes en kleine plastic flesjes.

Frisdrank- en bierfabrikanten komen er zodoende genadig van af. Zij hebben helemaal geen trek in gedoe met statiegeld. Begrijpelijk vanuit hun belangen. Onbegrijpelijk is het dat Van Geel zich zo door de industrie laat inpakken. Hij redeneert dat de invoering van statiegeld tot zoveel weerstand leidt dat het met inzamelen en recyclen van afval vast ook niks meer wordt. Dat is een wonderlijk argument om de handdoek maar bij voorbaat in de ring te gooien.

Nederland zit niet te wachten op de zoveelste campagne. De rekening voor het zwerfafval moet gewoon worden gepresenteerd waar zij thuishoort, via statiegeld of via fiscale maatregelen: bij de producenten en hun kopers. Hopelijk stimuleert dat de industrie om meer werk te maken van inzameling van verpakkingsmateriaal, of van hersluitbare verpakkingen die makkelijker mee te nemen zijn. Want van louter papieren voornemens wordt Nederland niet schoner.

© Trouw 2010,

Klik hier om naar de vorige pagina te gaan