Henri Antoine Grouès, Abbé Pierre


Henri Antoine Grouès werd geboren in Lyon op 5 augustus 1912 als zoon van rijke ouders. Op 18-jarige leeftijd vroeg hij zijn erfdeel op, verdeelde dat onder de armen en trad toe tot de orde der Kapucijnen. Na acht jaar kloosterleven bracht hij de eerste oorlogsjaren door als kapelaan in Grenoble. Hij nam er deel aan illegale verzetsactiviteiten en werd genoodzaakt te vluchten naar Spanje. In 1944 keerde hij terug naar Parijs als aalmoezenier bij de marine. Na de oorlog ontving hij het verzetskruis als blijk van waardering voor zijn moed.

Twee jaar later stelde hij zich kandidaat voor het parlement en werd hij gekozen als gedeputeerde in de Nationale Assemblee. Hij kocht een huis in Neuilly-Plaisance, dat hij beschikbaar stelde als ontmoetingscentrum en later ook als jeugdherberg. Het huis noemde hij Emmaus, naar een dorp vlakbij Jeruzalem. Volgens het Bijbelverhaal herkenden twee discipelen, die op weg waren naar Emmaus, de herrezen Jezus op paasmaandag. Dit gaf hen nieuwe hoop en zij gingen naar Jeruzalem om daar het goede nieuws te verkondigen.

 

In Frankrijk was er in de jaren na de oorlog een grote woningnood. Duizenden mensen waren dakloos. Een ontmoeting met een man, die had getracht zich het leven te benemen, gaf de aanzet tot wat Emmaus geworden is. Abbé Pierre vroeg de man hem te helpen om anderen te helpen. Deze man – George Legay – werd de allereerste bewoner van een Emmaus communauteit. Waarop steeds meer mensen volgden. De leden van de communauteit bouwden noodwoningen voor gezinnen die onderdak zochten. Dit alles werd bekostigd van het salaris dat Abbé Pierre als parlementslid verdiende.

Toen hij in 1951 stopte met het parlementswerk, raakten de financiële middelen op. Abbé Pierre ging de straat op om te bedelen. Hierop lanceerden leden van de communauteit een idee: men zou met het verzamelen en verwerken van vodden geld kunnen verdienen. Later werden ook ruwe materialen en tweedehands spullen verzameld en verkocht. En er werd een regel opgesteld: “We zullen niet accepteren dat we in ons bestaan afhankelijk zijn van iets anders dan ons eigen werk”.

In de winter van 1954 kreeg Abbé Pierre internationale bekendheid. Er was een baby doodgevroren en Abbé Pierre zocht contact met de pers. Hij hield een radiotoespraak en regelde demonstraties. Hierop kreeg hij grote bijval en er werden vele donaties gedaan. Hij deed ook een oproep aan het Franse parlement om 1 miljard francs (destijds rond 10 miljoen gulden) beschikbaar te stellen voor de bestrijding van de armoede in Frankrijk. In eerste instantie werd dit geweigerd, maar drie maanden later werd toch tien miljard francs vrijgemaakt met als doel om van dit geld in heel Frankrijk 12.000 noodwoningen te bouwen.

Niet alleen in Frankrijk kreeg het werk van Abbé Pierre veel aandacht. Er werden wereldwijd Emmausgroepen opgericht. Abbé Pierre heeft vele ervan bezocht. Toen hij zich realiseerde dat hijzelf de enige gemeenschappelijke factor tussen al die groepen was, besloot hij dat er een wereldvergadering bijeen moest worden geroepen. Die werd in 1969 in Bern, Zwitserland, gehouden in aanwezigheid van 70 groepen uit 20 landen. Tijdens deze eerste wereldvergadering werd het Universeel Manifest van de Emmausbeweging aanvaard.

Abbé Pierre is nooit opgehouden aandacht te vragen voor het armoedeprobleem in de wereld. Hij reisde de wereld rond en had ontmoetingen met politieke en kerkelijke leiders om dit probleem op te agenda te houden. Ook schreef hij vele boeken.

Tijdens zijn leven is Abbé Pierre verschillende malen onderscheiden. Naast het verzetskruis ontving hij in 1981 de onderscheiding van Officier van het Legion d’Honneur, in 1987 werd hij Commandeur van het Legion d’Honneur, en in 2001 Grand Officier van het Legion d’Honneur, de hoogste onderscheiding in Frankrijk. Zijn populariteit blijkt ook uit het feit dat hij in 2003 voor de 17de keer tot favoriete Fransman is gekozen in een enquête van de krant Journal du Dimanche. Abbé Pierre is altijd actief gebleven binnen de Emmausbeweging. Hij bezocht vele groepen en bijeenkomsten, waaronder de laatste wereldvergadering, in 2003 in Burkina Faso. Hij woonde in een kamer in het kantoor van Emmaus Internationaal in Alfortville, nabij Parijs. Hij overleed op 22 januari 2007, op 94-jarige leeftijd.

Een meer gedetailleerde biografie is hier te downloaden, in pdf-formaat.

Foto's Itteren

Home